Na Cúiseanna a bhaineann leis an méid daoine óige atá ag ól.

 
 

Labhraíonn Charlotte Ní Éatún faoi daoine óige is na cúiseanna atá an méid dóibh ag ól riomh a shriocann siad an Ard Teist fiú

Tá cuid maith dúinn anseo in Éirinn atá fadhbanna éagsúla acu. Fadhbanna airgid, leis na bainc, ina phost nó mar gheall ar dífhostaíocht. Sna hamanta nach bhfuil aon áit againn le casadh ach chuig na rudaí a thugann mothúcháin bréagach dúinn. I gcóir cúpla daoine, is séanadh a oireann leo. Conaíonn na daoine seo ina dhomhan féin agus ní ligtear isteach aon daoine eile.

Ach, an fhadhb atá i gceist inniu agam ná an alcólaíocht. Is fadhb é seo a thagann ar an-chuid daoine in Éirinn agus thart ar an domhan ar fad. Ach, is Éireann atá mar bheart orainn. Sa bhliain 2009 an tomhaltas alcól a bhí againn anseo in Éirinn ná os cionn 11.3 lítear in aghaidh an daoine fásta. Tá seo dhá uaire níos mó ná mar a bhí na rataí i 1960.

Tuigim, is rud spraoiúil é an ól, agus cuireann sé go mór leis na hoícheanta amuigh ar bhaile atá againn mar mic léinn, ach is fós mórcheist atá agam, an bhfuil fois ag na daoine atá ag ól cuile oíche amach is amach, is ag fáil ‘shitfaced’ go bhfuil a lán eifeachtaí ag an méid coisireaht aige se oar do chorp?

I suirbhé a rinne an ESPAD I 2007, fuireadar amach go raibh os cionn 44% de chailíní ag baint páirt i ragús óil agus go raibh os cionn 42% de bhuachaillí ag baint páirt I rágus óil. An aois grúpa a bhí I gceist ná déagóirí idir 15-16. Beidh an chuid is mó de na páistí seo fós ag ól inniu, agus tá seans ullmhór ann gur páirt iad den ghrúpa daoine atá tugtha leis an ól.

Cén cúis atá ag déagóirí chomh óg tosnú ag ól? An ea go bhfuil sé ‘cool,’ nó an bhfuil siad ag cóipeáil daoine eile? Dar le suíomh ar an idirlín, thosnaíonn daltaí chomh óg le haon bhlian déag d’aois ag ól mar gheall ar an t- ionchas óil, an fíoras nach bhfuil na éifecht don alcól ar eolas acu, mar shampla an easpa comhordaithe, an meadhránacht, agus an tuirseacht. Freisin is cúis ullmhór é an stair atá ag an bpáiste, mar shampla dá má rud é go raibh saol deacar nó crua acu suas go dtí an pointe seo, casann siad i dtaobh an óil chun fáil reidh leis na mothúcáin atá á bhraith acu.

Ach an é seo an t-aon cúis atá ag déagóirí tús a chuir leis an ól chomh luath is cur féidir leo? Cepaim féin go bhfuil cúpla cúiseanna ann nach bhfuil pléite in a lán de na hailteanna ar líne nó i leabhar fiú. Tá íomhá curtha amach ag na meáin cumarsáide gur rud iontach is spraoiúil é an ól. Fiú ar Facebook bíonn cuireadh curtha chugat cuile lá chuig cósúir ullmhór nua atá ag tárlú le hiontálas laghdaithe agus deochanna ar dhíol. Faigheann na daoine óige na cuireadh seo chomh maith nuair atá daone áirithe acu mar chairde ar an suíomh.

Nílim a rá gur rud úfásach é Facebook nó aon suíomh sóisialta, ach tá sé a rá agam go gcruthaíonn na rudaí seo suim i ndéagóirí nach raibh deoch acu ríamh roimhe. Freisin, tá saol na daoine cáiliúla i gconaí sna meáin- go háirithe nuair atá fadhb nó droch rud ag tarlú sa saol acu. Nuair atá daoine cáiliúla seo ag dul tríd pointe íseal ina shaol, agus tá siad casta leis an alcól is na drugaí, is cósúir é seo do na meáin.

Bíonn pictiúirí de na daoine seo i ngach paipéar nuachtáin is i gcuile iris leabhar. Bíonn gach daoine ag iarraidh breathnú ar na daoine seo agus conas a réiteoidh siad iad féin, is an mbeadh siad in ann an sean shaol a bhí acu a fháil ar ais.

Nuair a bhí mise níos lú, breathnaigh na meáin ar daoine cosúil le Lindsey Lohan, agus Brittney Spears a bhí ag dul tríd am deacar agus a bhí cabhar go mór ag teastáil uathu. Ach, cosúil le a lán daoine cáiliúla eile atá ann, chuaigh siad chuig ‘rehab’ chun an fadhb seo a réiteach. Ach, nuair a thagann siad amach is direach ar ais chuig na sean nósanna don ól is do na drugaí a théann siad.

An bhfuil daoine óile ag breathnú ar na daoine seo mar eiseamláir? Ní dóigh liom go gcuideach na daoine óige seo le chuile rud a dhéanann na daoine cáiliúla seo, ach tá fois maith agam go ndéanann tú rudaí amadacha leis an daoine a íolaíonn tú a chóipeáil.

Ach, é sin ráite faoi na daoine cáiliúla a fhaigheann cabhar agus a thiteann síos arís, tá cuid maith de na daoine cáiliúla sa domhan a cuidíonn leis an gcabhar a fhaigheann siad agus a chasann an tsaol thart sa treo ceart. Sampla de seo ná Robert Downey Jr. a bhí ag bun an dreamaire mar gheall ar an andúil a bhí aige don alcól is na drugaí, agus lá amháin, d’athraigh sé is anois is ceann de na daoine is cáiliúla agus is saibhir ar domhan. Chomh maith le sin, tá Billie Joe Armstrong as ‘Green Day’ i ‘rehab’ faoi láithir ag fáil cabhar i ndiadh clis i rith clár ceoil ar an teilifís.

Is rud maith é an alcól- uaireanta, ach nuair a imíonn rudaí as do láimhe agus ní féidir leat teach ar ais síos, tá sé i bhfad níos fearr cabhar a fháil ná do shaol a chaitheamh san ospidéal.

_____________________

Gluais

Dífhostaíocht- unemployment

Séanadh- denial

Mar bheart- matters

Rágus óil- binge drinking

Ionchas óil- expectations of drinking

Easpa comhordaithe- lack of coordination

Meadhránacht- dizziness

Eiseamláir- role model

Íolaíonn- idolise

Andúil- addiction

Clis- breakdown

Advertisements