I ndiadh na céime

 
 

Cén saghas éagsúlacht poist atá ann do nua céimthe Gaeilge?


Faoi mar a théann an sean dream amach, tagann an dream nua isteach ; seachtain na céime agus seachtain ionduchtaithe ag an am céanna. Ach cén saghas rogha atá roimh na céimithe Gaeilge nua?

I mí na Bealtaine fógraíodh go mbeadh an Ghaeilge mar teanga lán fheidhmeach an Aontas Eorpach agus dá bharr go mbeadh na céadta post ann dóibh siúd go bhfuil Gaeilge acu. Tar éis céim a bhaint amach, cuirtear an ceist; “cad nach bhfuil foghlamtha agam, a mbeadh úsáidte don saol atá romham amach?”. Tá seans mhaith ann go mbeadh tuilleadh staidéar ag teastáil chun cáilíocht iomlán a bhaint amach, ach is féidir le ollscoileanna cabhrú lena ndaltaí trí réamhullmhúchán a sholáthar. Sampla tábhachtach de seo ná na riachtanais a bhaineann le post leis an Aontas Eorpach. De bharr an ardú atá tagtha i bpoist aistriúcháin, b’fhéidir gur cheart go gcuireadh na scoileanna teanga i UCD modúil ar fáil a díríonn ar aistriúchán dlíthiúil. Comh maith leis na modúl atá dírithe ar stair, chultúr, fealsúnacht is litríocht an teanga atá á staidéar, ba choir go mbeadh modúl ann a réitíonn daltaí leis na scileanna praiticiúla riachtanacha.

Comhcheangal ábhair coitianta le Gaeilge i UCD ná an Tíreolas. Is minic gurbh é an plean coitianta i measc na daltaí seo, ná tabhairt faoi Máistreacht san Oideachas agus a bheith cáilithe mar mhúinteoirí meánscoile ar deireadh. Go cinnte d’fhéadfá a rá gurbh í an múinteoireacht (bunscoile agus meánscoile) ceann de na slite beatha is coitianta dóibh siúd go bhfuil céim acu sa Ghaeilge. Caithfear cuimhneamh ar an dream nach bhfuil fonn acu tabhairt faoin múinteoireacht nó an aistriúchán dlíthiúil áfach, cad fúthu?

Féidearthacht amháin atá ann ná oibriú sna tionscail turasóireachta agus ealaíona; bíonn mórán de féile timpeall na tíre agus Gaeilge agus an chultúr Gaelach bainteach leo. An dhá cinn ba mhór ná Fleadh Cheoil na hÉireann agus Oireachtas na Samhna. Anuas ar seo, ní hea an aistriúchán dlíthiúil an t-aon aistriúchán atá ann. De bharr an chultúr liteartha Gaeilge mór, tá mórán ábhar litríochta ann nach bhfuil aistrithe agus go bhfuil an éilimh ann do; i 2015 foilsíodh dhá aistriúchán ar shaothar Máirtín Ó Cadhain “Cré na Cille”. Uaireannta feictear ar an Ghaeilge mar céim teoranta ó thaobh slite beatha de, ach mar a bhíonn le teanga ar bith, tá I bhfad níos mó ar fáil ná mar a cheaptar i dtosach.


Gluais:

Céim– degree seachtain ionduchtaithe– orientation week teanga lán fheidhmeach– fully operational language aistriúchán dlíthiúil– legal translation

Advertisements