Carthanacht ó do chathaoir

 
 

Tá Jailbreak críochnaithe le haghaidh bliain eile- ach an cineál “slacktivism” é? Labhraíonn Emer Ní Slatará faoi seo

Le déanaí tharlaíodh an eachtra dheonach bliantúil ‘Jailbreak’. Rás trasna na hEorpa is ea é, agus an aidhm ná chun €100,000 a bhailiú ar son Amnesty International agus Cumann Naomh Uinseann de Pól. Dhá sheachtain tar éis deireadh an dúshláin, bhí thart ar €63,000 bailithe. Is ceist shuimiúil é an raibh rath bainte amach ag lucht Jailbreak. Fiú nár bhuail siad (go fóill) lena sprioc, d’éirigh leo airgid a tharraingt go dtí an dá carthanachtachta- airgead nach mbeadh ann gan Jailbreak. Ach nach saghas boggníomhaíochas í sin? Tharraing na mic léinn a bhí páirteach ann an-mhéid poiblíocht dóibh féin, go háirithe ar na greasáin sóisialta. Na laethanta seo, an í an phoiblíocht an ghné is tábhachtaí nuair atá muid ag déanamh obair dheonach? Cén fáth go bhfuil sé chomh tábhachtach dúinn is atá sé chun muid féin a chur chun cinn? Gan an aitheantas seo, an mbeimis chomh sásta cabhair a thabhairt do na leochailí? Agus an cuma sin nuair atá torthaí dearfach le braith?

Is féiniméan ollmhór na linne seo ná an ‘boggníomhaíochas’ sin, nó ‘slacktivism’ mar a dtugtar air sa Bhéarla. Is slacktivism ná nuair a dhéanann an duine gníomhaíochtaí nach dtógann mórán dua agus nach gcuireann fíordualgas orthu bheith páirteach sa chás carthanachta. Is coitianta a mbíonn gné sóisialta i gceist agus cairde an duine ag tabhairt comhairgeadas dó as a n-éacht. Tagann roinnt samplaí de slacktivism chun cuimhne mar gur coincheap é atá ag pléascadh le tamall anuas. Le déanaí d’d’fhéachamar KONY 2012; #BringBackOurGirls; na feinphicítiúirí gan smideadh (agus na cinn leis na buachaillí ag caitheamh smideadh); agus d’ár ndoigh an dúshlán buicéid oighir. Is sampla fiú é ‘Movember’ nuair a bailaítear airgead agus ardmholadh agus ní chaithfidh na hiomaitheoirí rud ar bith a dhéanamh ach stopadh ag bearradh iad féin ar maidin! Beidh taithí péarsanta ag gach léitheoir, atá próifíl ar na greasáin sóisialta acu, leis an tslacktivism. D’éirigh le roinnt feachtais méideanna ollmhór airgead a bhailiú ar son galair éagsúla mar ailse. Ach theip ar roinnt eile. Níor chabhraigh an haischlib thuasluaite leis na céadta cailíní fuadaithe sa Nigéir atá fós imithe. Mar sin, tá roinnt argóintí le cloisteáil maidir leis an cheist faoi cé chomh usáideach is atá an ‘tacaíocht’ a thugann daoine do chúiseanna eagsúla sa slí seo.

Úsáidtear an téarma ‘slacktivist’ mar fhocal salach chun deighilt a dhéanamh idir ‘fíor’gníomhaí agus an gníomhaí atá beagán bréagchráifeach, ag déanamh rudaí saghas maithe ach chun iad féin a shásamh níos mó ná aon spreagadh eile. Deireann go leor duine nach nglacann le tábhacht an bhog-gníomhachas go bhfuil an fíor-spioráid carthanachta imithe ó ghníomhaíochtaí na ‘bréag-gníomhaí’ mar seo. An príomhfhadhb a bhíonn á phlé ná an easpa gealltanais a bhaineann leis na slacktivists. Creidtear go bhfuil easpa doimhneachta i gceist acu. Tá siad ag ardú a nguthaí ar feadh tamaillín agus ansin is féidir leo dul ar ais ag leanúint ar aghaidh lena saolta gan cuimhne ar an ábhar a bhí thar a bheith ‘tábhachtach’ dóibh fiú cúpla nóiméid ó shin. Is scuirse forleathan é ‘gutaí móra agus buillí beaga’ mar gheall ar slacktivism. Freisin, is gné thábhachtach sa tslacktivism ná úsáid an idirlín. Is féidir liom an fhóid a sheasamh ar líne agus ansin an ríomhaire a mhúchadh agus an fhadhb a chasadh uaim. Is féidir liom m’ainm a chur lena gcéadta achainaíocha ar suíomhanna greasáin mar ‘change.org’ is a leithéid, ach an dtarlaíonn aon toradh cruinn as an ngníomh sin? Ag giolcaireacht; ag baint úsáide as haischlib éigin; ag tugadh ‘like’ nó ‘roinnt’ ar Facebook; ag scaipeadh teachtaireachtaí sóisialta trí status nua a scríobh. Tá go leor leor acmhainní ann chun bheith páirteach sa slacktivism. Ach , an mbíonn tionchar ag an sórt iompair sin ar aon fhorbairt fíréanta polaitiúil, sóisialta nó sa chóras cóir?

Deireann iadsan atá i bhfabhar an tslacktivism go bhfuil fiúntas ann. Is modh inaimsithe, saor agus fíoreasca é chun bheith páirteach sa saol mar saoránaí an domhain. Tugann sé rogha don ghnáthduine an domhain a athrú gan dualgas a bheith orthu dul sa pholaitaíocht nó éacht mór eile a dhéanamh chun tacaíocht dhian a thabhairt don chúis. B’fhéidir gur bealach nua cumhachtach é an slacktivism chun difríocht a dhéanamh sa domhain. Scaipeann sé eolas agus cuireann sé obair chartanachta ina béascna: athríonn sé an charthanacht go dtí an gnáthrud. Is ionduchtú é a sheolann ar an mbóthar ceart thú i dtaobh obair níos dáiríre.

Fiú nach foirfe ar chor ar bith ná an saghas gníomhaíochas seo, is léir go bhfuil fiúntas éigin ag baint leis. B’fhéidir go bhfuil deacrachtaí agus fadhbanna ag baint le fealsúnacht an tslacktivism, ach ag deireadh an lae, is cinnte go bhfuil sé níos fearr ná rud ar bith.

Advertisements