Scaoil amach an Bobailín

 
 

CAITHFEAR é seo a chur amach anseo. Cén fáth go gcoimeádfainn istigh é? Is beag rath a bhíonn ar dhaoine a f hanann ciúin.

De réir mar a théann duine ar aghaidh tríd an saol, faigheann sé léargas ar cad is cuí a rá in amanna éagsúla. Nuair a thosaíonn mac léinn san ollscoil casann sé ar chineálacha daoine nár chas sé leo riamh. Is minic nach mbíonn taithí ag mic léinn labhairt le daoine áirithe agus glacann sé tamall chun dul i dtaithí ar na réimeanna teanga is cuí a úsáid le daoine difriúla.

Cad ina thaobh go mbíonn difríochtaí idir an chaoi ina labhraíonn tú le léachtóirí leat agus an chaoi ina labhraíonn tú le cairde leat? Is ceist thábhachtach í seo i réimse na sochtheangeolaíochta.

Tógaimis mac léinn ollscoile sa chéad bhliain. Fágann sé a bhaile dúchais (a bhfuil cúig chéad duine Ciarán Mac Raghnaill ina gcónaí ann) agus tugann sé aghaidh ar Belfi eld. Is féidir a thuiscint go mbeadh eagla air i measc na ndaoine seo ar fad. “Conas mar a dhéanfaidh mé cairde? Cad a déarfaidh mé le gach duine? An ndéanfar fonóid fén mblas Phort Láirge atá agam, boy?”

Is éard a tharlaíonn i gcás dhaoine mar seo go minic ná go mbíonn siad aireach gan seasamh amach an iomarca mar eachtrannaigh. Déanann siad aithris ar chaint an mhórlaigh ionas go nglacfar sa ghrúpa iad. Éiríonn leis an bplean seo go minic agus bíonn cairde acu ar feadh an tsaoil.

Ach féadtar an straitéis seo a bheith contúirteach go maith ó thaobh na féiniúlachta de. Má ligeann tú do dhuine nó do ghrúpaí tú a mhúnlú mar dhuine, san f healsúnacht, sa mhoráltacht, sa chaint, cailleann tú cuid mhaith saoirse agus cuid mhór de do bhunphearsantacht.

Cad, mar sin, ba chóir do leaid óg a dhéanamh agus é ag tabhairt aghaidh ar shaol nua san ollscoil? Bhuel, sin go díreach é; níor chóir dó aon rud a dhéanamh má chuireann sé isteach ar an bpearsantacht atá aige.

Ní bhaineann rialacha leis an gcaint (mholfaí, áfach, gan labhairt faoin bpolaitíocht ná faoin gcreideamh). Ba chóir, mar sin, go mbeadh daoine ábalta pé rud atá ar an intinn acu a chur amach. Is cuma más smaointe neamhghnácha atá agat, munar cuireadh i ngealt-teach tú go fóill, is tábhachtach na smaointe iad agus tuilleann siad an mhéid chéanna airde is a thuilleann smaointe aon duine eile.

Seans nach n-aontóidh duine ar bith le do chuid tuairimí ach, ar a laghad, beidh tú ag léiriú f hírinne do mheoin agus, muna bhfuil daoine áirithe ábalta é sin a ghlacadh, níl do chuid measa tuillte acu. Agus más é an glacadh atá uait, is fi ú go mór cuimhneamh gur measúil an tréith é an t-ionracas.

Mar sin, déanaigí iarracht sa téarma nua seo chun bhur saol a f háil le chéile. Déanaigí mar a dhéanann an leon. Nochtann seisean a bhfuil sa chroí aige. Ní choinníonn sé a chuid mothúchán istigh; scaoileann sé amach iad (boom) i gcónaí gan eagla ar bith air roimh thuairimí na gcréatúr mórthimpeall air. Más féidir linn féachaint isteach inár gcroí agus ár smaointe a chur amach is fusa a bheidh sé do gach aon duine.

~

GLUAIS:

réim theanga:
linguistic register

sochtheangeolaíocht:
sociolinguistics

déan fonóid faoi:
make fun of

eachtrannach:
outsider

féiniúlacht:
identity

múnlaigh:
mould

Advertisements