Cé a bheidh an chéad Uachtarán eile?

 
 

Déanann Bríd Doherty measúnú ar na príomhiarrthóirí d’oifig an Uachtaráin, roimh an toghchán in 2011

Ar feadh na mblianta, ní féidir a shéanadh ach go raibh oifig an Uachtaráin mar phost oinigh do pholaiteoir shean a raibh ag iarraidh críoch a chur lena shaol polaitiúil. Ní raibh na huachtaráin fadó chomh gníomhach agus páirteach i saol na hÉireann ná mar a bhí uachtaráin i dtíortha eile.

D’athraigh an seasamh sin le hinsealbhú Mary Robinson. D’úsáid sí a post chun aird mhuintir na hÉireann a dhíriú ar chearta daonna anseo in Éirinn agus ar fud an domhain. Ina dhiadh sin, thóg Mary McAleese post an Uachtaráin. Thiomnaigh sí í féin do phróiseas na síochána i dTuaisceart na hÉireann. Chomh maith le sin, thug sí feasacht don bhochtanas atá anseo in Éirinn.

Le breathnú ar na hiarrthóirí ata is mó i mbéal an phobail don toghchán uachtaránachta 2011, gan amhras, tá go leor daoine suimiúla faoi chaibidil mar iarrthóirí don oifig. Tá buntaistí ag gabháil le chuile iarrthóir agus beidh toghchán tarraingteach ag tarlú an bhliain seo chugainn.

D’fhógair Seanadóir David Norris go bhfuil sé chun dul san iomaíocht i gcoir Uachtaráin na hÉireann. Tá go leor buntaistí ag gabháil leis. Tá cuid mhór taithí aige sa pholaitíocht. Is ball de Seanad é le fada agus d’oibrigh sé leis an gcomhcoiste um Gnóthaí Eachtracha.

Ar feadh a shaoil pholaitiúil ar fad, throid sé ar son chearta na mionlaigh sa tír seo. Rugadh agus tógadh é mar phrotastúnach deisceartach, an mionlach is sine in Eirinn. Chomh maith le sin, is fear aerach é a chuireann cearta an lucht Leispiach, Aerach, Déghnéasach agus Trasinscneach (LADT) chun chinn.

Duine eile a léirigh go bhfuil suim aige é féin a chur mar iarrthóir ionchasach don uachtaránacht ná Bertie Ahern, iar-Thaoiseach na hÉireann. Gan amhras, tá taithí aige sa pholaitíocht agus mar cheannaire ach deirtear nach mbeadh seans dá laghad aige teacht i gcomharbacht ar an uachtaránacht.

Is dócha go bhfuil sé sin mar gheall ar an bpáirt a ghlac sé i bhforbairt an cúlú eacnamaíochta sa tír seo. Níor admhaigh sé go ndearna sé botúin agus chomh maith le sin, níor ghabh sé leithscéal as a ról i dteip eacnamaíochta na tíre seo. Chomh maith le sin, níl daoine cinnte go mbeadh sé neamh-chiontach nuair a fhoilseofar tuairiscí na binsí fiosrúcháin.

Ceapann go leor daoine go roghnóidh Fianna Fáil Brian Crowley, Feisire de Pharlaimint na hEorpach (FPE) ó Chontae Chorcaigh, mar iarrthóir don uachtaránacht in ionad Bertie Ahern. Tá sé mar FPE ar feadh blianta fada. Ina shaol féin, fuair se an lamh in airde ar go leor constaicí agus gan amhras, is duine cróga é.

Níl cumas siúl aige agus tá air usáid a bhaint as chathaoir rothaí. Oibríonn sé ar son chearta daoine faoi mhíchumas anseo in Éirinn agus san Eoraip. Is duine a bhfuil gnaoi an phobail air agus tagann scath mór daoine amach chun vótáil dó i ngach toghchán ina bhfuil sé mar iarrthóir. Tá sé óg go leor agus tá sé soléir gur duine tarraingteach é do dhaoine óga.

Tá Michael D Higgins ag lorg an ainmniúchán ó Pháirtí an Lucht Oibre. Is sóisialaí é a bhfuil suim aige i gcearta daonna ar fud an domhain a chosaint agus a chaomhnú. Tá sé ag iarraidh ealaíon agus cultúr a fhorbairt sa tír seo agus braitheann sé go bhfuil tábhacht mór ag baint leo i saol na laethe seo.

Is gné iontach é de formhór na n-iarrthóirí ná go bhfuil cúis á thacú acu. Seachas Bertie Ahern, tá gach duine ag iarraidh aird an phobail a dhíriú ar chearta mhionlaigh, ar chearta daonna agus ar bhochtanas anseo in Éirinn. Is rud iontach é go mbeidh Uachtarán againn a bhfuil ag iarraidh an post a úsáid chun cúrsaí a fheabhsú. Is féidir leo an phobail a spreagadh.

Níl ról gníomhach sa pholaitíocht ag Uachtarán na hÉireann agus is mór an trua é sin toisc go mbíonn daoine leanta go rialta san oifig ar nós Mary Robinson agus Mary McAleese. Níl sé sin chun athrú go luath ach is féidir leis an Uachtarán gaol a chruthú leis an gnáth phobail, gaol le tíortha eile a fheabhsú, feasacht a spreagadh ar chúiseanna soisialta. Tá súil agam go roghnóidh muintir na hÉireann duine úr, gníomhach a bhfuil ag iarraidh difríocht a dhéanamh sa tír seo fad is atá se no si ina uachtarán.

Gluais

Oinigh – honourary

Feasacht – awareness

Cúlú eacnamaíochta – Economic recession

Gníomhach – active

Tiomnaigh – dedicate

Insealbhú – inauguration

Binsí Fiosrucháin – tribunals

Iarrthóirí – candidates

Cearta Daonna – human rights

Mionlaigh – minorities

Daoine faoi mhícumas – people with disabilities

Advertisements