An bhfuil cuisine duchais sa tír seo?

 
 

Nuair a smaoiníonn daoine faoi bhia na tíre seo, tagann íomhánna de phrataí, stobhach Gaelach, arán sóide, im, bia mara, bagún agus cabáiste chun cinn. Is iad samplaí de na béilí traidisiúnta a ghabhann le hÉireann. Cé go bhfuil cuma simplí orthu, tá rud speisialta futhú: bíonn comhábhair na béilí seo den chéad scoth. Tá nasc laidir idir cócaireacht na hÉireann agus comhábhair d’ardchaighdeáin. Tugann an nasc seo creidiúnacht do chócaireacht na tíre seo. Tá blas iontach nádurtha gan rufaí a bhaineann lenár gcócaireacht.

Gan amhras dá laghad, ar feadh dhá chéad bliain anuas, bhí tionchar suntasach ag an ngorta mór ar chócaireacht na hÉireann. De bharr na tréimhse uafásaigh sin, d’fhulaing cócaireacht na hÉireann. Níor smaoinigh daoine faoi bhia mar rud pleisiúrtha. Bhraith siad gur rud riachtannach é, rud a thabharfadh seans dóibh maireachtáil ar feadh lae eile. Ba thuairim seafóideach é gur mhair ‘cuisine’ dúchasach ar an oileán seo.

Is léir gur athraigh stádus cócaireachta na hÉireann nuair a bhunaíodh an scoil cócaireachta ‘Ballymaloe’ i gContae Corcaigh. Tá an cóic Darina Allen i gceannas ar an scoil faoi láthair. Nuair a feictear trí na leabhair atá scríofa aici is léir go bhfuil béim suntasach ar chócaireacht na tíre seo agus ar an réimse leathan comhábhair atá ar fáil ar ár thairseacht.

Is scoil den scoth é atá aitheanta ar fud an domhain. Is é aidhm na scoile seo ná coiceareacht ghaelach a chosaint agus a chaomhnú. Úsáideann muintir na scoile comhábhair áitiúla agus comhábhair a fhásann i ngairdíní Ballymaloe. Bhí deis agam caint le hEibhlinn Ní Labhrada, mac léinn dlí ó UCD, a chaith tréimhse i mBallymaloe.

“Taistlíonn Darina ar fud an domhain agus tógann sí go leor spíosraí ar ais leí. Cruthaíonn sé sin comhleá iontach idir chócaireacht na hÉireann agus píosa beag den andúchas”. Chomh maith le sin, deir Eibhlinn, “Ba rud aoibhinn é domsa aire a thabhairt do mo ghlasraí féin agus béilí a dhéanamh leo. Molann an tuairim seo traidisiún cócaireachta na tíre seo”.

Rugadh agus tógadh Richard Corrigan ar fheirm bheag i gContae na Mí. Anois, is príomhchócaire é i mbialann le realtanna Michelin i Mayfair. Tógadh é ar bhia folláin, simplí le comhábhair a chuir a chlann ar a bhfeirm féin. Gan amhras, chabhair a óige talamhaíochta leis chun stíl cócaireachta a chothú agus chun bia chláir iontacha, spreagthacha a chruthú.

Tá tionchar láidir cócaireachta na hÉireann le feiceáil ar an mbiachlár. Má tá muintir Mayfair i Londain sasta le sin ta sé soléir go bhfuil bua le bia Gaelach. Tá dornán réaltanna Michelin buaite aige, is léir mar sin go bhfuil fiúntas ag gabháil le cócaireacht na tíre seo.

Leis an Tíogar Ceilteach, bunaíodh go leor bialann de gach náisiúntacht. Is féidir a rá go bhfuil bia eachtrannach ar fail i bhformhór na mbialann i mBaile Átha Cliath. Ach an bhfuil an bia dúchasach ag fulaingt dá bharr sin? An iobartach é den Tíogar Ceilteach?

B’fhéidir gur sin an scéal ach ní féidir a shéanadh ach go bhfuil cuid mhór bialann dílis don chóiceaireacht náisiúnta. Tógfaidh mé mar shámpla an bialann Avoca i gContae Chill Mhantáin atá dírithe ar ‘cuisine’ Gaelach den chéad scoth chomh maith le bia ó thíortha iasachta. B’fhéidir gur cóir dúinn tuairm Avoca a chur i bhfeidhm níos mó. Cosnáionn Avoca ár gcócaireacht dúchasach ach meascann siad é le chócaireacht ó thíortha eile, is meascadh spreagúil é.

Is léir go bhfuil ‘cuisine’ Gaelach ann sa tír seo agus go bhfuil cuid mhór daoine ag déanamh sár-iarracht chun é a fhorbairt thar lear. Tá go leor le hofráil ag cócaireacht na tíre seo. Fad is atá comhábhair den scoth á usáid, is féidir béili iontacha a chruthú le téama Gaelach.

Táimid aithinte ar fud an domhain mar gheall ar ár nglasraí, ár mbia mara agus ár déirí. Le bonn mar sin, bonn d’ardchaighdeáin comhábhair, is féidir linn fás agus forbairt a dhéanamh ar sin agus cócaireacht na tíre seo a chur chun cinn. In aineoinn ár stair crua, d’éirigh linn ath-bhreith a thabhairt d’ár gcóiceaireacht agus muinín inár dtorthaí féin a thabhairt ar ais do phobail na tíre seo.

Gluais

ardchaighdeán – high standard

comhábhair – ingredients

stobhach Gaelach – Irish stew

nasc – link

creidiúnacht – credibility

tionchar – influence

seafóideach – ridiculous

béim –emphasis

thairseacht – doorstep

soláthair – produce

dornán – handful

dúchasach – native

íobartach – victim

Advertisements